BİR KEDİ, BİR ADAM, BİR ÖLÜM
Zülfü LİVANELİ
Roman OkunduSiyasi bir mülteci olarak Stockholm`e yerleşen Sami Baran, bir gün psikolojik tedavi gördüğü hastanede sürgün olmasına sebep olan eski türk bir bakanında beynindeki ur yüzünden yaşamına çok az kalmış bir şekilde karşı odada yattığını görür. Kendisi ve diğer farklı ülkelerden de gelmiş olan diğer mültecilerle beraber bir öc alma planı yapılmaya başlanarak değişik olaylar devam eder... Kitapta farklı ülkede sürgün olarak yaşamanın zorlukları, "Düşmanınla paylaştığım en önemli şey anadildi/Anadil anayurttur." diyerek bir yurttaş için anadilin nekadar önemli olduğunu göstermesi ve buna benzer ince çizgilerle derin duygular anlatan güzel bir kitap. Kitabın diğer bir özelliği farklı bir şekilde kurgulanmış olması, olaylar hem yazarın kendisi tarafından hemde bölüm sonlarında gerçeklerin kahramanın kendisi tarafından eklenmiş notlarla anlatılmasıyla iki anlatıcılı olarak hazırlanması.
"Gerçek bir şaheser! Teknik ve psikolojik olarak mükemmel! Öldürmek mi bağışlamak mı ikilemini en iyi veren roman." Yaşar Kemal "Arkadaşlarım bunun farkında değil ama ben bu bağlantıların üstünde ya da dışındayım. Onlar gibi davranmaya, onlara benzemeye çalışıyorum, lakin içim farklı, işte romanı yazan zavallı arkadaşımın inemediği derinliklerden biri de bu. O beni, politik geçmişi olan ve Kuzey sürgününe savrulmuş, sıradan insanlardan biri sanıyor. Başımdan geçenleri, benden daha ilginç buluyor. İçimdeki derin ve köklü karanlığın farkında değil. Çünkü insanları konuşarak tanıyamazsınız. Konuşmak, canlı yaratıklar arasındaki en etkisiz iletişim aracı. Dil yalan söylüyor, olanları çarpıtıyor, insanlığın hiç bıkıp usanmadığı klişeleri tekrarlıyor. Bu yüzden, insanları dinlemek onları anlamak için yeterli değil." 12 Mart rüzgârlarının İstanbul`dan Stockholm`e savurduğu bir mülteci olan Sami Baran, yattığı hastanede Türkiye`den bir hastayla karşılaşır. Bu adam, başına gelenlerin sorumlusu olarak gördüğü eski bir bakandır. Ondan intikamını almak amacıyla Şili, Uruguay, İran gibi farklı ülkelerden gelmiş mülteci arkadaşlarıyla birlikte bir plan yapar. Ancak, bu planı gerçekleştirmek o kadar kolay olmayacaktır: Sami Baran, anadilin yeri geldiğinde düşmanla da anlaşma aracı olabileceğini hesaba katmamıştır. Ve bu, planın önündeki engellerden sadece biridir... Zülfü Livaneli`nin usta kaleminden, sürgün yaşamı ve öldürmek-bağışlamak ikilemi üzerine, okurları ve eleştirmenleri değişik kurgusu ve beklenmedik final(ler)iyle de etkileyen, kusursuz bir roman.
- Okunma Tarihi
- 1.04.2012