TÜRK MEKTUPLARI

"Türk Mektupları, Kanuni Sultan Süleyman döneminde Osmanlı`da elçilik yapan Avusturya diplomatı Ogier Ghiselin de Busbecq`in eseridir. Busbecq, Türk Mektupları`nda başta İstanbul olmak üzere Osmanlı ülkesi hakkında gözlemlerini aktarmaktadır. Bu eser, asırlardır Batı`nın 16. yüzyıl Osmanlı`sını tanımasına önayak olmuştur. Busbecq Türkiye’de bulunduğu süre içinde dikkatli gözlemler yaptı ve gözlemlerini dostu olan Macar diplomat Nicholas Michault’a yazdığı (üçü Türkiye’deyken yazılmış) dört mektupta topladı. Busbuecq’in din ayrılığının çok önemli olduğu ve savaş tedirginliğinin hüküm sürdüğü bir dönemde Türkiye ve Türkler hakkındaki gözlemlerin çok adilane olması beklenemez. Mesela, Busbecq İran savaşlarından bahsederek, Avrupa`yı Türkiye ile İran arasındaki savaşların kurtardığını öne sürmektedir. Buna rağmen mektuplar o dönemin ölçüleri içerisinde hayli tarafsızdır. Busbecq bazı eleştiriler yapmakla birlikte, beğendiklerini de ifade etmekten kaçınmamıştır. Ordunun disiplini, Türk hamamları ve Türklerin beden temizliğine verdiği önem Busbecq’i etkilemiştir. Busbuecq ayrıca Türkiye de kadının hukuki statüsünden de takdirle bahsetmektedir. Örneğin, Busbecq Türk kadınının boşanma talebinde bulunabildiğini, bu yönüyle, Türkiye’nin Avrupa’dan ileri olduğunu belirtmektedir. Bu açıdan Türk Mektupları hem gezi edebiyatının ilk örneklerinden biri, hem de o dönem Türkiye`sini anlatan önemli bir tarih belgesi niteliğindedir." --------------- "Osmanlı İmparatorluğu’nun en görkemli döneminde, XVI. yüzyılda yazılan bu mektuplar Habsburgların elçisi olarak Türk topraklarında bulunan Ogier Ghislain de Busbecq’in kaleminden çıkmış. Kitap, diplomatın Türkiye’deyken yazdığı üç ve Viyana’ya döndükten sonra kaleme aldığı bir mektuptan oluşuyor. Son derece sıcak ve ayrıntılı bir anlatıma sahip olan metinler sayesinde Osmanlılara o yıllarda Avrupa’dan nasıl bakıldığını görmek ve birçok konuda bilgilenmek mümkün. İlk kez 1588 yılında Latince olarak basılan kitapta Busbecq, zamanın korkulan ama çok saygı duyulan imparatorluğuna, özellikle ordusuna hayranlığını açıkça ifade ediyor. Günlük hayatın birçok ayrıntısına mektuplarında detaylı bir şekilde yer veren yazar, haremden, hamamlardan, laleden, Türklerin kaderci yaklaşımından, hatta Kanunî Sultan Süleyman’ın yüz ifadesinden bile söz ediyor. Hanedanın aile içi çatışmalarına da ışık tutan Busbecq, bu özelliğiyle Batılı yazarlar arasında önemli bir yere sahip. Tarihî açıdan vazgeçilmez olarak kabul edilebilecek bu çalışma, sırf keyif için de okunabilecek kadar sıcak."