MOTOSİKLET YOL SANATI
Philip COYNE
Sanat OkunduMotosiklet Yol Sanatı, İngiltere'de motosikletli polislerin eğitiminde kullanılan bir rehberdir. Polis eğitiminde bu kitap uygulamalı eğitimle birleştirilir. Bu baskı hem kendi kendinizi eğitirken hem bir kurs süresince kullanabileceğiniz hem de daha sonra başvuru kitabı olarak yararlanabileceğiniz biçimde düzenlenmiştir. Öndeki araca çok yakın gitmek, motosiklet sürücüsü açısından iki riskin bir arada alınması anlamına gelir. Arkadan gelen araç da motosiklete gereğinden fazla yakınsa, ona da durumu toparlayacak alan verilmemiş olur. Öndeki araca yakın sürmek en çok rastlanan kaza nedenlerindendir. Yaptığınız her kaza ya da kazadan son anda kurtulduğunuz her durum, sürüş tekniğinizi yeniden değerlendirip düzeltmek için bir fırsattır. Yorgunluk riskini azaltmak için şunlar yapılmalıdır; - Motosiklete binmeden önce yorgun olup olmadığından emin olmak, - Sürüş pozisyonunun rahatlığı için gerekli tüm ayarlamaları yapmak, - Motosiklet üzerinde rahat bir pozisyonda olup, ayaklıklara ayak topu kısmı ile basmak, - Gürültüyü azaltmak için kulak tıkacı kullanmak, - İklim şartlarına uygun ve fiziksel korunma sağlayan giysiler giymek. Motosiklet kontrol sistemi güvenli motosiklet sürmenin ana unsurunu temin eder tepki verme zamanlamasını ayarlamayı sağlar. Sistem 5 aşamadan oluşur; Bilgi > Konum > Hız > Vites > İvmelenme. Yolda karşılaşılabilecek tehlikeler üç ana gruba ayrılır: - Kavşaklar, dönüşler, virajlar ve tepe üstü noktaları gibi fiziksel özelliklerin yarattığı tehlikeler. - Başka sürücülerin konumlarından ya da hareketlerinden kaynaklanan riskler. - Yol yüzeyindeki değişimlerden, hava ve görüş koşullarından kaynaklanan sorunlar. Konumu ve hızı değiştirmeden önce önde, yanlarda ve arkada ne olduğunu bilmek gerekir. Bu anlarda aslolan aynaya, yani geriye bakmaktır. Manevra için şu standart öneriyi izleyin: Arkayı gözlemle - sinyal ver - manevra yap. Cankurtaran bakış; bir manevra yapmadan önce beklenmedik bir şey olup olmadığını görmek için omuz üzerinden kör noktalara son bir kez bakmaktır. Kalabalık kent alanlarında bu kontrol çok önemlidir. Özellikle de soldaki dar bir yola saparken ya da hızlı bir sollama yaparken, arkada olup bitenden eminseniz, gözleri önde tutmak daha güvenlidir. Cankurtaran bakışı alternatif bir plana zaman bırakacak kadar erken uygulayın. Motosiklet, döndürmeye başladıktan sonra omuz üzerinden bakmanın bir anlamı kalmaz. Kaygan yol koşulları haricinde vitesi motosiklet freni amaçlı kullanmayın. Geç fren yapmaktan ya da sert vites değiştirmekten her zaman kaçının. Sistemi öğrendikten sonra doğanıza yerleşmeli incelikli noktaları da sonra sürekli alıştırma yapın. Bu doğanıza yerleşmeli ve motosiklet sürüşünün daha incelikli noktaları bu sistemin üzerine inşa edilmelidir. Motosiklet Yol Sanatının sunduğu yöntem, aklınızın her zaman sürüşte olmasını gerektirir. Hem bilgiyi alma, kullanma ve verme becerileriniz hem de motosiklet kontrol sistemini uygulama başarınız gözlem ve planlama yeteneklerinize bağlıdır. Genellikle olaylar bir anda olmaz. Bir gelişme süreçleri vardır. İyi planlama erken gözlem yapmaya ve riskleri erken öngörmeye bağlıdır. Bir sonraki yolculuğunuzda planlamanın üç aşamasını uygulayın; - Öngörmek - Olayları önem sırasına göre derecelendirmek - Ne yapacağınıza karar vermek Hızınızı görüşünüzün iyiliğine, durumun karmaşıklığına ve durma mesafenize göre ayarlayın. Her zaman önünüzde görebildiğiniz boş mesafenin içinde durabilmeniz gerekir. Bindiğiniz motosikletin sol ve sağ tarafındaki merkezi kör noktaların nerelerde olduğunu biliyor musunuz? Duran motosikletin üzerinde güvenli biçimde oturabilme fırsatı ele geçirdiğinizde aynalara bakın. Aynalardan bakıp da sol ve sağ tarafta göremediğiniz alanları belirleyin. Sağ omzunuzun üzerinden sağ taraftaki kör noktayı görene kadar basınızı çevirin. Sonra da sol omzunuzun üzerinden sol taraftaki kör noktayı görene kadar basınızı çevirin. Omzunuzun üzerinden yapacağınız kontrollerin ne kadar önemli olduğunu unutmayın. Hava koşulları çoğunlukla vizörün buğulanmasını ya da üzerinde su damlacıkları oluşmasına neden olur. Her iki yüzde de buğu önleyici (anti-buğu) spreyleri kullanın, aynaları da muhakkak spreyleyin. Vizör, nefesiniz yüzünden buğulanıyorsa, biraz açarak iç yüzeye hava akımını artırın. Yol Yüzeyi Kırsal Yollar: Asfalt aralarındaki zift yamaları, çamur benzeri birikintiler, sonbaharda ıslak yapraklar, yazın saçılmış tohumlar. Kentsel Yollar: Mazgal ya ela metal kapak, zift yamaları, kazılarla oluşan çukur, benzin akıntıları, yol boyası. Akaryakıt İstasyonları: Özellikle otoyol kavşaklarında ve dönemeçlerde yakıt sızıntısı. Su altında kalan yerden geçerken birinci vitese takın ve motora gerekenden fazla güç verin. Bu egzoza su girmesini önler. Özellikle suya doğru yokuş aşağıysanız, hız kontrolü için arka freni kullanın. Çevrenizi tararken yol işaretlerini arayın, size verdikleri bilgiyi sürüş planınıza dahil edin. Ne kadar çok yol boyası kullanılmışsa, tehlike o kadar büyüktür. Motosiklet yatıkken fren yapmak çok tehlikelidir. Yeterli deneyiminiz varsa kötü olmayan bir zemin üzerinde fazla sert olmadan fren yapabilirsiniz ama bu gözlem ve planlamada bir eksik olduğu anlamına gelir. Dönerken fren yapmaktan kaçının. Lastikler dışa kayabilir ve motosiklet içe düşebilir. Dönerken fren çok denge bozucudur çünkü lastiklerin yol kavrayışını, ön ve arka yük dağılımını kötü etkiler. Eğim kuvvetlerinin dengesi üzerinde de olumsuz etki yaratır. Dönmenin en güvenli yolu yol yüzey koşullarına ve virajın keskinliğine uygun hızla yaklaşmak ve dönerken aynı hızı korumaktır. Ne kadar fazla fren yapar ya da ivme kazanırsanız dönüş o kadar güvensiz olur. Kayma tehlikesi olan durumlar ve yokuş aşağı inme dışında yavaşlamak için vites değil, fren kullanın. Viraj alırken vites değiştirmekten kaçının çünkü dengeniz bozulur. Yavaşlama ve durmanın üç yolu vardır; - Gazı kapatmak - İvme kaybetmek (motor freni), - Vitesleri kullanmak (yalnızca kaygan yollarda önerilir), - Fren yapmak. Ön freni; motosiklet yatıkken, dönerken ve gevşek-kaygan zeminlerde kullanmayın. Yokuşlarda ve düzlüklerde fren yapın, virajlarda bırakın. Anti-kilit fren sistemi (ABS) olan motosikletlerde frenleri sert sıkın. Sistemin devreye girdiğini hissettiğinizde frenleri sakın bırakmayın. Sistemin işlemesi için frenlerin tam olarak sıkılması gerekir, ABS devreyi girdiği zaman oluşan nabız atmasına benzer ses sizi şaşırtmasın. Yolda gittiğiniz yönde olası engelleri göremiyorsanız asla aniden duramayacak kadar hızlı motosiklet kullanmayın. Düşünme mesafesi + Fren mesafesi = Durma mesafesi İki Saniye Kuralı: - Önünüzdeki aracın uygun bir işareti geçmesini bekleyin. - Bir saniye sayın - İki saniye sayın. İki saniye saymadan önce aynı işareti geçiyorsanız, önünüzdeki araca çok yakınsınız. Hız ayarlamanın son noktasında viraja girmeden önce, hıza uygun vitesi seçin. En çok esneklik sağlayanı seçmeye özen gösterin. Fren lambalarını, yavaşlamanın erken uyarısı olarak kullanın. Frenlere, önceden fark ettiğiniz tehlike için durmadan çok önce hafifçe dokunun ve arkadaki sürücüye niyetinizi belli edin. Arkanızdaki sürücü sizi yakından izliyorsa, bu özellikle önemlidir. Hızı iki katına çıkardığınızda, duruş mesafesi dört katına çıkar. Yağışlı ve kaygan koşullarda ise daha fazla artar.
Daha iyi bir motosiklet sürücüsü olmak üzerine uzmanlardan öğütler Motorcycle Roadcraft “Motosiklet Yol Sanatı" öğrenci/stajyer polisler ve motosikletlerini en iyi şeklide kullanmak isteyen diğer sürücüler için bir grup polis motosiklet eğitmeninin yol göstermesi ile ve polis sürücülerin, öğretmenlerin ve sivil uzmanların katkılarıyla geliştirilmiştir. Bu kitapta, güvenli etkin motosiklet sürmenin yöntemleri üzerine en yetkili ağızlardan, en kapsamlı bilgiler yer almaktadır. Motorcycle Roadcraft “Motosiklet Yol Sanatı" motosiklet sürme konusunda önde gelen bir el kitabı olarak kendini kanıtlamıştır. İlk defa Türkçe’ ye çevrilmiş ilk baskısı 2004 yılında hazırlanan bu kitap altı yıl ara ile yeniden gözden geçirilmiş ve güncellenmiştir. Kitapta aşağıdakiler yer almaktadır: • Doğru duruşun ve tehlikelerin farkında olmanın önemini açıklayan tam renkli resimler • Otoyol sürücüleri hakkında bir bölüm • Her bölüm için başlıca öğrenilecek noktalar üzerine notlar, gözden geçirme notları ve sorular • Sözlük ve içindekiler Motosiklet sürücüleri, otomobil sürücülerine göre ortalama olarak 35 kat daha fazla ciddi yaralanma riski altındadır. Güvenli sürüş bilgileri her motosiklet sever için okunması şart ve Motorcycle Roadcraft “Motosiklet Yol Sanatı" size sürüş standardınızı iyileştirmenizde yardımcı olacak ilk Türkçe kaynaktır. One Mora Mile Riders (OMM) İstanbul tarafından yayımlanmıştır. Bu çalışmanın satışından kaynaklanan gelirler OMM' nin Türkiye' deki motosiklet bilincini artırmaya yönelik çalışmalarında kullanılmaktadır.
- Okunma Tarihi
- 1.04.2024